kop1.jpg

Het kan verkeren ……….

Maandag 14 maart was er weer een avondcompetitiedag voor Baronie D. Eigenlijk hadden we die als ‘thuiswedstrijd’ te boek staan. Maar ons ‘honk’ Mariëndal is ter beschikking van de Gemeenteraadsverkiezingen en dus geen clubavond en onze tegenstander (RSD A) had gevraagd om toch die avond te spelen en of wij dan naar St Oedenrode zouden kunnen komen. OK, moeten wij wel extra rijden, maar ach, we hebben het over voor een avondje schaak. Dus Zef Hendriks (bord 2), Karoly Kapitany (bord 3), Paul Boeren (bord 4) en Jo Godderij (TC en bord 1) gingen in Jo’s auto naar Rooi, zoals het plaatsje met ongeveer 18500 inwoners in de Meierij van Den Bosch heet.

De eerste sporen van menselijke aanwezigheid dateren uit de periode tussen 10.000 en 9000 jaar voor Christus. De eerste nederzettingen waarvan restanten zijn gevonden tijdens het afgraven van een dommeloever ter hoogte van de Hazenputten dateren uit een periode tussen 8000 en 9000 voor Christus. In de bronstijd vestigden de eerste boerenbedrijfjes zich in en rond Sint-Oedenrode (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sint-Oedenrode). Sint-Oedenrode is van oudsher een grote plaats, door de eeuwen heen ups en downs, groei en krimp zoals meerdere plaatsen uit de middeleeuwen die groeiden en bloeiden. Deze plaatsen die reeds vóór 1850 meer dan lokale betekenis hadden, worden met de term ‘vlek’ of vrijheid aangeduid. Vlekken vertonen vaak een mengeling van historische ontstaans- en groeifactoren. Meestal dateren deze nederzettingen uit de hoge middeleeuwen en waren het primaire kerkdorpen met een marktfunctie, blijkens de aanwezigheid van een plein. In Sint-Oedenrode is dat duidelijk herkenbaar aan de huidige markt waar jaarmarkten werden gehouden, met name voor vee en zuivelproducten. Sint-Oedenrode heeft in de afgelopen eeuwen als het ware een stadse allure behouden in haar oude centrum. Voor het overgrote deel behield de plaats een zeer dorps karakter, waar een wisselende lintbebouwing van arbeiderswoningen, boerderijen en herenhuizen het dorpsbeeld bepaalde. Dit straatbeeld heeft zich in het oude centrum tot op heden vrij goed gehandhaafd. Als je er door heen fietst: gewoon een gezellig dorpje met een mooie stadskern en tal van kasteeltjes, herenhuizen, natuurgebieden en zo in de omgeving.

We speelden in restaurant “de Helden van Kien” aan de buitenrand van Rooi en ook al is het slechts een tijdelijke gelegenheid voor RDS, het mag er zijn. RDS heeft overigens zowel schakers als dammers en daarvan zijn ongeveer 25 schakers actief en circa 25 lid, maar niet echt actief in hun interne competitie. Na een warm welkom door de teamcaptain van RDSA (Martijn Bax. Spelend aan bord 2) werden om acht uur de klokken aangezet.

Het was eigenlijk weer een spannende avond, goede tegenstanders die lui van RDS A. Karoly was als eerste gereed en speelde aan bord 3 met zwart tegen Basten Huisman. Karoly schreef daarover het volgende: “Ik speelde met zwart een gesloten Siciliaan. De opening liep langs normale wegen, maar daarna kon ik met een paar zetten enig voordeel behalen. Voor wit was weinig te halen. Maar ik moest toch goed opletten, want wit speelde in het midden spel Dh5, met een dreigend paard en loper in de buurt. Ik deed daarna, na lang nadenken, de enige goede zet. Twee zetten later zag mijn tegenstander, student econometrie, dat er voor hem niets meer te halen was en bood remise aan. Omdat vermoeidheid mij in de avondpartijen de laatste tijd na twee uur spelen parten speelt nam ik het aanbod aan. Later bleek dat ik bij normaal spel mogelijk een winnend eindspel kon bereiken. Een halfje met zwart vond ik toch mooi genoeg.” Ja, een halfje is beter dan geen punt, dat is duidelijk en op dat moment zag het er allemaal nog een soort van ok-ish uit. Stand ½ - ½ om circa 2200 uur.

Zef speelde aan bord 2 met wit tegen Martijn Bax. Een moeilijke partij, eigenlijk al vanaf het begin ook al had Zef een redelijke opening.  Zef schreef daarover: “Ik had mijn dag niet. Hoewel ik met wit redelijk uit de opening kwam  -  een Siciliaan  -  gaf ik in een uiterst combinatoire stelling volkomen onnodig een centrale pion weg. Hierdoor kwam ik behoorlijk onder druk te staan. Het een leidde tot het ander, en toen ik even later ook nog een kwaliteit verloor, restte mij alleen nog in troebel water te gaan vissen. Mijn tegenstander doorzag echter elke optie en ruilde consequent alles af wat er maar af te ruilen viel. Met voor mij een dikke, onbevredigende, dikke nul als resultaat.” Tja, Zef, het kan verkeren, zoals ik al aan het begin van dit artikeltje schreef. Zef in de externe wedstrijden tot nu toe pas een keer verslagen en vorige week nog gewonnen met een stuk minder. Jammer, maar je had een sterke tegenstander in Martijn Bax, Zef. Stand: ½ - 1½ (ook al speelden we bij RDS, wij speelden een ‘thuiswedstrijd’).

En vlak daarna….. het kan overigens ook vlak daarvoor zijn geweest (want ik was zelf nogal druk en heb amper rond kunnen lopen om het overzicht over de andere partijen te kunnen houden), kwam ook de partij van Paul Boeren aan bord 4 tegen Harry Willems tot een einde. Paul schreef daarover: “Ik speelde een zeer agressieve  opening op het vierde bord, zoals ik dat gewend ben, mede door een matige  kennis van openingen. Mijn ervaren tegenstander probeerde alles vast te zetten en na 25 zetten was hem dit aardig gelukt. Gezien de tijdnood waarin dit zich afspeelde, nam ik tegen mijn gewoonte in het remisevoorstel van mijn opponent aan. Verstand en realiteitszin komen met de jaren. Half puntje dus voor het team.” Tja Paul, ook hier zeg ik: het kan verkeren. Inderdaad is Paul niet iemand die snel remise accepteert, hij is er meer een van “de dood of de gladiolen”, iets waar wijlen André van Weelde (hij was meer dan 80 jaar lid van SV De Baronie) ook zo van hield. Die heb ik in een stelling waarin hij duidelijk minder stond een remise aanbod van zijn tegenstander zien afslaan. Had hij het aangenomen, dan was op dat moment de stand 4-3 geweest en hoefde ik aan bord 1 alleen maar remise te hebben voor de winst. Hij verloor en we stonden met 3½ tegen 3½ met als gevolgd dat ik moest winnen. Dat gebeurde uiteindelijk na een zeer moeizame strijd ook, maar wat een spanning. Na afloop zei de oude André: “ik had het volste vertrouwen in je, daarom nam ik geen remise aan,  “de dood of de gladiolen”. Waar de spreuk vandaan komt is niet helemaal duidelijk. Hij wordt gebruikt in de wielersport. De wielrenner Gerrie Knetemann (1951-2004) wordt vaak genoemd als de bedenker van “de dood of de gladiolen”, maar het is lang niet zeker of dit terecht is. Er wordt ook wel verwezen naar de gladiatoren uit de Romeinse tijd. Een gladiator werd ófwel gedood (bij verlies) ofwel bedolven onder de gladiolen (bij winst). Het oudste citaat met de dood of de gladiolen dateert van 10 juli 1979. Een artikel over wielrenner Hennie Kuiper in De Telegraaf van die dag begint als volgt: "'De dood of de gladiolen', luidt de vakterm in koerskringen voor 'erop of eronder'." En ja, we weten allemaal dat de uitdrukking ook vaak wordt gebruikt in verband met de Nijmeegse Vierdaagse, het jaarlijkse internationale wandelevenement. De lopers die de wandeltocht hebben volbracht, krijgen namelijk gladiolen van het publiek. De weg naar de finish heet die dag zelfs Via Gladiola. https://onzetaal.nl/taaladvies/de-dood-of-de-gladiolen

Tja, en net zoals met André van Weelde, zat ik als laatste achter het bord. Ik speelde tegen John ten Ham aan bord 1 met een rating van ruim 1900.  Wij hadden al eens eerder tegen elkaar gespeeld, 25 november 2017… geweldige mooie partij toen ook al, die had ik gewonnen. Nu moest ik winnen om gelijk spel te krijgen. John speelde wit 1.d4 en ik ging met 1. …. Pf6 gevolgd door 2. c4, e5 de Budapester in. Zef naast mij keek nog even op,  omdat dit een van zijn lievelingsopeningen is. John speelde echt heel solide, niks overhaast, ging voor de diepere combinaties en ik kwam eigenlijk na de opening (die niet slecht was voor me) niet echt tot een volwaardig spel tegen deze routinier. Steeds meer druk op mijn koningsstelling, iets waar ik doorgaans geen problemen mee heb, en uiteindelijk belandde ik in een stelling waar ik mezelf al heel lang niet meer was tegengekomen. Niet goed verdedigd gewoon weg. Ook mijn tijd begon langzaamaan op te geraken en met nog 4 minuten te gaan op de 31ste zet, besloot ik -om een dreigend mat te keren- mijn dame weg te geven tegen twee stukken met in ieder geval nog wat van aanvalskansen over om te proberen remise te bereiken. Winnen, dat had ik al vergeten. En het was allemaal niet helemaal kansloos in een uiterst complexe stelling, maar ja dan moet je tegenstander wel meewerken. En dat deed John niet en hij werd ook niet beïnvloed door het feit dat rondom onze tafel zo’n 10 man stonden te kijken hoe wij het er van afbrachten. Beetje pre-corona tafereel! Om 2320 uur besloot ik de vlag maar te strijken, we zouden door een foutje van mijn kant op zijn best zijn terecht gekomen in een eindspel dame tegen twee lopers, maar met een pion minder aan mijn kant en een van Johns pionnen op twee plekken van het promotie veld. Dat had me nog een loper gekost. Mooie partij John, echt mooi en spannend tot op het laatste toe. Mijn eerste nederlaag dit seizoen in externe wedstrijden! Stand tussen ons beiden 1-1, maar SV De Baronie D tegen RDS A: 1-3. Het kan verkeren!

Dank weer aan mijn eigen team, we kunnen niet alles winnen, en dank aan de tegenstanders die er echt voor hebben geknokt en verdiend hebben gewonnen!

Jo Godderij, TC SV De Baronie D